Een ontruiming in de zorg vraagt om een andere aanpak dan in een regulier kantoorpand. In zorginstellingen zijn cliënten vaak minder zelfredzaam, is medische apparatuur aanwezig en kan paniek sneller ontstaan. Daarom is veilig ontruimen in de zorg een vak apart.
Een goede voorbereiding en regelmatige ontruimingsoefeningen zijn essentieel om risico’s te beperken.
Waarom is veilig ontruimen in de zorg complexer?
In zorginstellingen heb je te maken met:
Niet-zelfredzame cliënten
Bedlegerige bewoners
Gesloten afdelingen
Medische hulpmiddelen
Beperkte personeelsbezetting (avond/nacht)
Bij brand of een andere calamiteit is directe evacuatie niet altijd mogelijk. Daarom wordt in de zorg vaak gewerkt met het principe van horizontaal ontruimen: verplaatsen naar een veilig compartiment binnen hetzelfde gebouw.
Wat zegt de wetgeving over ontruiming in de zorg?
Volgens de Arbowet en het Bouwbesluit moeten zorginstellingen beschikken over:
Een actueel ontruimingsplan
Voldoende opgeleide BHV’ers
Regelmatige ontruimingsoefeningen
Een duidelijke taakverdeling bij calamiteiten
Daarnaast stelt de brandweer specifieke eisen aan compartimentering en vluchtroutes.
Een goed ontruimingsplan is niet alleen verplicht, maar voorkomt chaos tijdens een incident.
Wat maakt een ontruimingsoefening in de zorg effectief?
Een standaard ontruimingsoefening is niet voldoende voor de zorgsector. Een effectieve oefening houdt rekening met:
Realistische scenario’s (brand op afdeling, rookontwikkeling, stroomuitval)
Communicatie tussen zorgpersoneel en BHV
Prioritering: wie evacueer je eerst?
Samenwerking tussen dag- en nachtdienst
Door regelmatig te oefenen ontstaat rust en duidelijkheid tijdens echte noodsituaties.
De rol van BHV in zorginstellingen
BHV’ers in de zorg hebben een dubbele verantwoordelijkheid:
Zorg verlenen
Veiligheid waarborgen
Daarom is het belangrijk dat BHV-training in de zorg praktijkgericht is en aansluit bij de werkomgeving.
Tijdens een gerichte training of ontruimingsoefening wordt onder andere geoefend met:
Evacuatiemiddelen zoals evacuatiestoelen of matrassen
Communicatie onder druk
Aansturing per afdeling
Samenwerking met externe hulpdiensten
Hoe bereid je jouw zorginstelling goed voor?
Veilig ontruimen in de zorg begint bij voorbereiding:
Zorg voor een actuele RI&E
Stel een helder ontruimingsplan op
Wijs voldoende BHV’ers aan
Oefen minimaal jaarlijks
Evalueer iedere oefening
Ontruimen is geen eenmalige actie, maar een continu proces van verbeteren.
Ontruimingsoefening in de zorg organiseren?
Wil je een praktijkgerichte ontruimingsoefening voor jouw zorginstelling organiseren?
Dan is maatwerk essentieel.
Een goede oefening sluit aan bij:
Jullie gebouwindeling
Het type cliënten
De personeelsbezetting
Specifieke risico’s binnen de organisatie
Zo wordt een oefening geen “verplichte formaliteit”, maar een waardevol leermoment.
